Welke taal spreken ze in Lapland? Dit zijn de talen van het hoge noorden

In Lapland spreken ze meerdere talen, maar de twee belangrijkste zijn Fins en Samisch. Fins is de officiële bestuurstaal in het Finse deel van Lapland, maar de oorspronkelijke bewoners, de Sámi, hebben hun eigen talen die al eeuwen in dit gebied worden gesproken. Het is dus geen eenvoudig antwoord: welke taal je hoort, hangt af van waar je precies bent en met wie je praat.

De officiële talen per land in Lapland

Lapland is geen apart land, maar een regio die over meerdere landen verdeeld is: Finland, Zweden, Noorwegen en Rusland. Daardoor verschilt de officiële taal per deel. In het Finse Lapland is dat Fins, in het Zweedse deel Zweeds, in het Noorse deel Noors en in het Russische deel Russisch. Als je Lapland bezoekt, kom je in de meeste gevallen terecht in het Finse of Zweedse deel, waar Fins respectievelijk Zweeds de voertaal is.

Engels wordt in toeristische gebieden vrijwel overal goed gesproken, zeker in plaatsen als Rovaniemi, Levi en Tromsø. Je hoeft je als bezoeker dus geen zorgen te maken over de taalbarrière.

Samisch: de taal van Lapland

Naast de officiële landstalen spreken de Sámi, de inheemse bevolking van Lapland, hun eigen talen. Dit zijn de Samische talen, en er bestaat niet slechts één versie van. De Samische taalfamilie bestaat uit meerdere afzonderlijke talen, elk met eigen sprekers en een eigen schrijfwijze. De bekendste en meest gesproken variant is het Noord-Samisch, gevolgd door Lule-Samisch en Zuid-Samisch. Daarnaast zijn er kleinere varianten zoals Oost-Samisch, Inari-Samisch en Skolt-Samisch.

Noord-Samisch is de variant die je het meest tegenkomt in het Finse en Noorse Lapland. In het Finse Lapland heeft het Inari-Samisch een bijzondere positie: het wordt alleen gesproken in de gemeente Inari en heeft naar schatting slechts enkele honderden actieve sprekers. Skolt-Samisch is een nog kleinere variant, die dicht bij de Russische grens wordt gesproken.

Welke taal spreken ze in Lapland dagelijks?

In de praktijk wisselen veel Sámi tussen hun eigen taal en de officiële landstaal. In Finland is Samisch een erkende minderheidstaal, wat betekent dat het op scholen onderwezen wordt en in sommige gemeenten officieel gebruikt mag worden naast het Fins. Hetzelfde geldt in Zweden en Noorwegen, waar de Samische talen ook een wettelijk erkende status hebben.

Buiten de Sámi-gemeenschappen hoor je in Lapland voornamelijk Fins, Zweeds of Noors. In de grotere toeristische plaatsen werken veel mensen uit andere Europese landen, waardoor Engels soms bijna net zo gangbaar is als de lokale taal.

Zijn de Samische talen moeilijk te leren?

De Samische talen zijn voor de meeste Europeanen erg lastig. Ze behoren tot de Oeralische taalfamilie, net als Fins en Hongaars, en hebben dus geen verwantschap met bijvoorbeeld Duits, Frans of Engels. De grammatica is complex, met veel naamvallen en bijzondere klanken. Als reiziger hoef je de taal uiteraard niet te spreken, maar een paar woorden leren wordt door de lokale bevolking altijd gewaardeerd. “Giitu” betekent “dank je” in Noord-Samisch, en dat simpele woord maakt al een goede indruk.

Bezoek je Lapland? Dan kom je er met Fins of Engels prima doorheen. Maar als je de cultuur van de Sámi wilt begrijpen, is het de moeite waard om te weten dat hun talen al eeuwenlang onderdeel zijn van dit landschap, net als de toendra, de rendieren en het noorderlicht.