Noorderlicht in Lapland: wat je moet weten voor de beste kans op succes

Lapland is een van de beste plekken ter wereld om het noorderlicht te zien. Het gebied strekt zich uit over het noorden van Finland, Zweden en Noorwegen, ver boven de poolcirkel. Dankzij de ligging, de donkere winters en de lage luchtvervuiling heb je hier een reële kans om de groene, soms paarse of rode lichtgordijnen aan de hemel te zien dansen. Maar een garantie bestaat niet, en wie goed voorbereid vertrekt, maakt de meeste kans.

Wanneer zie je het noorderlicht in Lapland?

Het noorderlicht (aurora borealis) is zichtbaar zodra het buiten donker genoeg is en er zonnewindactiviteit is. In Lapland betekent dat globaal de periode van september tot en met maart. In de zomermaanden is het te licht: de middernachtzon laat geen donkere hemel toe. De beste maanden zijn oktober, november, februari en maart. Dan zijn de nachten lang, is de kans op heldere luchten redelijk goed en is het niet zo extreem koud als in januari.

Januari en februari kennen de langste nachten en daarmee ook de langste kijkvensters, maar temperaturen van min 20 tot min 30 graden Celsius zijn in die periode geen uitzondering. Bedenk of je dat aankan voordat je boekt.

Waar in Lapland zie je het noorderlicht het best?

De zogeheten “auroraal zone” loopt dwars door Lapland. In Finland liggen plaatsen als Rovaniemi, Saariselkä en Inari in of vlak bij deze zone. In Zweden zijn Kiruna en Abisko bekende uitvalsbases, waarbij het meer bij Abisko bekend staat om zijn relatief heldere hemel door een bijzondere windwerking in de omgeving. In Noors Lapland zijn Tromsø en het Lyngen-gebied populair.

Verwijder jezelf zo veel mogelijk van kunstlicht. Kleine dorpjes, meren of open toendra-landschappen geven een veel helderder beeld dan stadscentra. Een hotel of lodge buiten de bebouwde kom maakt al een groot verschil.

Hoe groot is de kans dat je het noorderlicht in Lapland ziet?

De kans op het zien van het noorderlicht in Lapland hangt af van twee dingen: de activiteit van de zon en het weer. Je hebt beide nodig. Een heldere hemel zonder zonnewindactiviteit geeft niets. Sterke zonnewindactiviteit bij bewolking ook niet. Gemiddeld is de hemel in Lapland slechts een deel van de nachten echt helder, zeker in de herfst en het vroege voorjaar.

Een verblijf van minimaal vijf tot zeven nachten vergroot je kansen aanzienlijk. Bij een kort verblijf van twee of drie nachten is de kans dat het bewolkt blijft of de activiteit laag is, gewoon groot. Reken er dus niet op dat je het al op de eerste avond ziet.

Je kunt de verwachte activiteit bijhouden via de KP-index, een schaal van 0 tot 9 die de intensiteit van de geomagnetische activiteit aangeeft. Vanaf KP 3 à 4 is het noorderlicht in Lapland al goed zichtbaar. Apps en websites van meteorologische instituten, waaronder die van het Finse Meteorologisch Instituut, geven hiervan live updates.

Praktische tips voor de noorderlichtjacht in Lapland

• Kleed je extreem warm: meerdere lagen, thermisch ondergoed, goede handschoenen en laarzen tot minstens min 30 graden. Stilstaan in de kou is veel kouder dan bewegen.
• Stel je camera in op een lange sluitertijd (10 tot 25 seconden), lage f-waarde en hoge ISO. Een statief is onmisbaar.
• Smartphones fotograferen het noorderlicht inmiddels redelijk goed in nachtmodus, maar een camera geeft betere resultaten.
• Verander niet continu van locatie. Kies een plek met een vrij zicht op de hemel, bij voorkeur boven een meer of open veld, en wacht geduldig.
• Organiseer een gids of excursie als je het gebied niet kent. Lokale gidsen weten welke richting het weer op beweegt en rijden snel naar een heldere hemel als de wolken elders wegtrekken.
• Slaap niet te vroeg. Het noorderlicht is het vaakst actief rond middernacht, maar ook vroeg in de avond (rond 21.00 uur) en vlak voor zonsopgang komen pieken voor.

Excursies of zelf plannen?

Je kunt het noorderlicht zelfstandig zoeken, maar een georganiseerde excursie heeft voordelen. Gidsen hebben ervaring met het lezen van weerspatronen en verplaatsen de groep als de wolken zich pakken. Veel excursies bieden warme dranken en een verwarmde hut als uitvalsbasis. Dat maakt urenlang buiten staan een stuk aangenamer.

Zelfstandig gaan is goedkoper en flexibeler. Huur dan in ieder geval een auto met winterbanden, want Laplandse wegen in de winter vereisen ervaring met rijden op ijs en sneeuw. Schaatsen en sneeuwkettingen zijn in sommige gebieden verplicht of sterk aanbevolen.

Het noorderlicht in Lapland is een van de meest indrukwekkende natuurverschijnselen die je kunt meemaken, maar het vraagt geduld en de juiste voorbereiding. Boek een verblijf van minstens een week, kleed je warm, houd de KP-index in de gaten en ga weg van het kunstlicht. Dat is de meest eerlijke route naar de beste kans op succes.